Türkiye’nin en az 40 yıldır bilinen ve üzerinde oldukça farklı bilimsel çalışmalar yapılmış olan Eskişehir-Beylikova/Sivrihisar yöresinde 1.000.000 ton kadar Nadir Toprak Elementleri (NTE) ve 350.000 ton dolayında da toryum (Th) bulunmaktadır. Mineralojik ve hidrometalürjik incelemeleri tamamlanmış olan bir diğer kesinleşmiş cevher yatağı da Burdur-Çanaklı yöresindedir. Burada da 300 000 ton NTE ve 17 000 ton da Th bulunmaktadır.

Günümüz piyasa koşullarında söz konusu cevher yatakları ancak NTE’lerin kazanılmasına dayanan yöntemlerle işlenebilir. Çünkü içerdiği 15 element tek tek ayrıldığı vakit çok yüksek katma değerlere sahip elementler (Neodimyum, Praseodimyum, Evropiyum, Samaryum, Disprosyum, Terbiyum, vd.) elde edilebilmekte ve bunlar hassas ve ileri teknoloji cihazlarında kullanım alanı bulmaktadır. NTE’ler cevherlerinden ayrıldığında hemen her zaman birlikte bulunan toryum da zorunlu olarak ayrılacak ve depolanacaktır.

Toryum, yakın gelecekte Ergimiş Tuz Reaktörlerinde çok önemli bir enerji hammaddesi olarak iş göreceğinden NTE üretiminin değerli bir yan ürünü olarak saklanmalıdır.

FİGES, Türkiye’de bulunan her iki NTE ve Th cevherine ait işleme ve ayırma çalışmalarından elde edilen bilgi birikimine sahiptir. Bu sebepten,

  • A. İlgili çalıştaylara (Toryum ve Nadir Toprak Elementlerinin Ayrılması Çalıştayı, Ege Üniversitesi Nükleer Bilimler Enstitüsü, 10-11 Mayıs 2018, Kuşadası, bkz. BİLİMSEL ve TEKNİK FAALİYETLER) ve
  • B. Nadir Toprak Elementler ve Refrakter Grubu Metaller Çalışma Grubuna (Savunma Sanayii Başkanlığı, NTE-RGM Alt Çalışma Grupları toplantısı, 7 Eylül 2018, Ankara) katkıda bulunmaya dâvet edilmiştir.

FİGES, NTE ve Th cevherlerinin işlenmesi çalışmalarında, tesis modelleme, NTE’lerin ayrılması konusunda akım şeması hazırlanması alanlarında çalışmalarını sürdürecektir.