“Türkiye, artık teknoloji üreten bir ülke konumuna gelmiştir ve buradan dönüş düşünülemez.”

MSI Dergisi’nin 166’ncı sayısında yayımlanan söyleşi, derginin İnternet sitesinde paylaşılmıştır:

Mühendislik yazılımları ve Ar-Ge denilince, Türkiye’de akla gelen ilk isimlerden biri olan FİGES Yönetim Kurulu Başkanı Dr. Tarık ÖĞÜT ile MATLAB EXPO 2018 Turkey sırasında, kısa bir söyleşi yapma fırsatı bulduk. Dr. Öğüt’ten, MATLAB özelinde, mühendislik yazılımlarının gelişimini ve bu gelişmelerin, Türkiye’ye katkılarını dinledik.

MSI Dergisi: Tarık Bey, mühendislik yazılımlarının, Türkiye’ye tanıtılması ve kullanımının yaygınlaştırılması konusunda, öncü bir rol oynadınız. Bu yazılımların, onları Türkiye’ye ilk tanıttığınız zamanki özellikleri ile MATLAB’ın günümüzde ulaştığı noktayı karşılaştırdığınızda, neler öne çıkıyor? MATLAB, nasıl bir gelişmişlik seviyesini temsil ediyor?

Dr. Tarık ÖĞÜT: MATLAB yazılımının ortaya çıkış nedeni, 1970’li yıllarda, analitik olarak hesaplanamayan bazı “Özdeğer Problemleri”dir. Bunun da temelinde, Matris Cebiri vardır. 1980 ve 1990’lı yıllarda MATLAB yazılımı daha ziyade bir matematik kütüphanesiydi. Bu yazılım ile matris operasyonları yapabilir, diferansiyel denklemler çözebilirdiniz. 2000’li yıllardan sonra Simulink modülünün geliştirilmesiyle, blok diyagramlar kullanarak bir teknik sistemin fonksiyon modelini oluşturmanız mümkün hâle gelmiştir. Sistem modelinin elde edilmesiyle bir sistemin belirli bir algoritma çerçevesinde kontrolünü yapmak, yani kontrolcü geliştirmek büyük oranda kolaylaşmıştır. Son yıllarda; Finansal Risk, Optimizasyon, Yapay Zekâ, Derin Öğrenme, Nesnelerin İnterneti gibi özellikler, yazılım sistemine dâhil olmuş ve MATLAB neredeyse tüm sektörlerin “olmazsa olmaz” yazılım aracı haline gelmiştir.

MSI Dergisi: MATLAB kullanımı, Türk savunma ve havacılık sanayisine nasıl bir katma değer sağlıyor ve gelecekte sağlayabilir?

Dr. Tarık ÖĞÜT: Son yıllarda, yurt dışından satın alınacak askeri sistemlerde hep bir teknoloji tartışması yapılmıştır: “Sisteminizi bir şartla alırız; şayet yazılımların kaynak kodlarını bize açarsanız” gibi ifadeleri çok duyar olmuştuk. Artık günümüzde, bir helikopterin, muharebe uçağının, hava savunma sisteminin, güdümlü roketin, insansız hava aracının veya bir otomobilin en kritik yeri, gömülü yazılımların çalıştığı kontrol üniteleridir. Burası, sistemin “beyni”dir ve içindeki algoritmaların anlaşılması, tersine mühendislik ile mümkün değildir. İşte MATLAB ve Simulink ile sistemlerin, bu en kritik alt sistemleri geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu yazılım sisteminin kullanılması, hem bugün hem de gelecekte son derece kritik bir öneme haizdir.

MSI Dergisi: MATLAB EXPO 2018 Turkey etkinliğini düzenlemenizin nedenlerini ve bu etkinlik ile ilgili beklentilerinizi sizden dinleyebilir miyiz?

Dr. Tarık ÖĞÜT: MATLAB, neredeyse tüm sektörlerde kullanılmaktadır. ASELSAN, Türk Havacılık ve Uzay Sanayii, ROKETSAN, HAVELSAN ve Baykar Makina gibi, savunma ve havacılık sektörünün önde gelen oyuncuları, bu yazılım sistemini kullanarak ürünlerini geliştirmektedir. Ayrıca Merkez Bankası ve diğer bankalar da finans alanında, MATLAB ile matematiksel modeller kurarak gelecekteki finansal olayları tahmin etmeye çalışmaktadır. Sektörler çok farklı olsa da bu yazılım sisteminin kullanıcıları, büyük çoğunlukla mühendisler veya matematikçiler olduğunun söyleyebiliriz. Bu kullanıcılar topluluğunu, senede bir gün de olsa bir çatı altında bir araya getirerek birbirleriyle tanışmalarını ve konuşmalarını sağlamak, büyük bir sinerjiyi açığa çıkartır diye düşündük. Elbette bu arada, teknolojideki en son gelişmeleri bu değerli topluluğa aktarmanın, diğer önemli bir fayda olduğunu değerlendiriyorum.

MSI Dergisi: Türk mühendislerini ve Türk firmalarını, MATLAB kullanıcıları arasında nasıl konumlandırıyorsunuz?

Dr. Tarık ÖĞÜT: Bulunduğumuz coğrafyada, teknoloji üreten ülkeler olarak; Rusya Federasyonu, Türkiye ve İsrail’i sayabiliriz. Geçen 10 yıl içinde, Türkiye, MATLAB kullanımı yönünden, bu grupta arkalarda yer alırken son yıllarda memnuniyetle bu grupta en öne tırmandığını söylemeliyim. Üniversitelerimizin insan kaynağı yetiştirme ve şirketlerimizin de uygulama alanında gerçekten iyi bir sınav verdiklerini düşünüyorum. Türkiye, artık teknoloji üreten bir ülke konumuna gelmiştir ve buradan dönüş düşünülemez.

MSI Dergisi: MATLAB kullanımı, Türk savunma ve havacılık sanayisinin, TF-X gibi zorlu projelerine nasıl katkılar verebilir?

Dr. Tarık ÖĞÜT: TF-X milli muharebe uçağımız, bir ileri teknoloji ürünüdür. Günümüzde, ürün geliştirme, dijital ortamda gerçekleşmektedir. Henüz konsept aşamasında bile ürünün nasıl çalışacağı sanal ortamda incelenebilmekte, ürünün olası hataları, geliştirme sürecinin henüz başlarında tespit edilip giderilebilmektedir. Bu suretle maliyeti çok yüksek olan prototip testleri asgari düzeye inmekte ve böylece ürün geliştirme süreci de önemli bir oranda kısaltılabilmektedir.

MSI Dergisi: Etkinlikte, BuildUp Academy’nin de standı var. FİGES’in, eğitim alanındaki bu önemli çalışmasının geldiği nokta ile ilgili neler söylemek istersiniz?

Dr. Tarık ÖĞÜT: Ar-Ge ve Ür-Ge süreçlerinin merkezinde, uzman insan gücü bulunuyor. Bu olmazsa biraz önce sözünü ettiğim konuların gerçekleşmesi, asla mümkün olmaz.

Üniversitelerimizden mezun genç mühendislerimiz, sanayi firmalarımızın Ar-Ge ve Ür-Ge bölümlerinde göreve başladıklarında, genel olarak, 6 ay ile 1 sene arasında, bir uyum ve entegrasyon süreci yaşamaktadır. Çalıştıkları şirketi, şirketin ürünlerini ve şirket felsefesini tanımak, belirli bir zaman almaktadır. Bunlara ek olarak, bir de ürün geliştirme teknikleri ve araçlarını öğrenmek, bunları uygulayarak tecrübe edinmek, mühendislik simülasyonlarını yapabilmek ve sonuçlarını doğru yorumlayabilmek, test süreçlerini tasarlamak ve yönetmek gibi, bir Ar-Ge mühendisinin karşı karşıya olduğu konular vardır. Şirketimiz bünyesinde kurduğumuz BuildUp Academy, işte bu konularda eğitimler vererek yeni mezun mühendislerimizi, sanayideki Ar-Ge yaşamına hazırlamaktadır. Bu şekilde, genç mühendislerimizin şirketteki intibak sürelerini kısaltarak sorumlu oldukları projelerde, yüksek verimde çalışmaları hedeflenmektedir. Şu anda, ortalama olarak 3 aylık eğitimlerle ayda 20 Ar-Ge mühendisi mezun etmekteyiz. Bu birimimizi şirketleştirerek daha fazla uzman Ar-Ge mühendisi eğitmek ve Türkiye’nin Ar-Ge serüvenine daha fazla katkı sağlamak istiyoruz.

MSI Dergisi: FİGES, ANOVA ile iş birliğine giderek NUMESYS adlı bir ortak girişim şirketi kurdu ve temsilcisi olduğu bazı yazılımlarla ilgili faaliyetleri, NUMESYS’e devretti. Diğer yandan, MATLAB ile ilgili faaliyetler, FİGES çatısı altında sürmeye devam ediyor. Bu açıdan baktığımızda, FİGES ile NUMESYS arasında tatlı bir rekabet olduğunu söyleyebilir miyiz?

Dr. Tarık ÖĞÜT: ANSYS yazılımı, bir Sonlu Elemanlar Teknolojisi ürünüdür. Bu ürünün temelinde, fizik ve nümerik matematik vardır. Odaklandığı alan, bir sistemin bir bölümünü, çok ayrıntılı bir şekilde modelleyerek incelemektir. Bu teknoloji ile tüm sistemi modellemek, bilgisayardaki analiz süreleri çok uzayacağından, mantıklı olmayabilir. MATLAB ve Simulink ise bir sistem modelleme aracıdır ve bunun da temelinde nümerik matematik ve fizik vardır. Bu yöntem, sisteme tümüyle bakar ve sistemin fonksiyonunu modellemeye imkân tanır. Burada amaç, detayı değil, tümü modellemektir. Olaya böyle bakıldığında, her iki yöntemin, birbirinin rakibi değil, daha ziyade tamamlayıcısı olduğu açıktır. Bazı özel uygulama alanlarında çakışmalar olabilir; ama bu alanlar gerçekten ihmal edilebilir. Benim kişisel inancım, bu iki teknolojinin her geçen gün birbiriyle daha çok entegre olacağı yönündedir.

MSI Dergisi: Eklemek istediğiniz başka bir konu var mı?

Dr. Tarık ÖĞÜT: MATLAB EXPO 2018 Turkey, büyük rağbet görmüş ve çok başarılı geçmiştir. Değerli konuşmacılar ve katılımcılarımıza, içtenlikle teşekkür ederim.

http://www.milscint.com/tr/soylesi-figes-yonetim-kurulu-baskani-dr-tarik-ogut/

FİGES’in misyonu, yapısal analiz ve modelleme çalışmaları, nükleer enerji alanındaki faaliyetleri ve daha fazlasının konuşulacağı Seyr-i Savunma’nın bu haftaki konuğu FİGES A.Ş. Kurucusu ve Yönetim Kurulu Başkanı Dr. Tarık Öğüt oldu.